HINDERNISBAAN VOOR HONDEN

Mijn bijdrage aan de tentoonstellingsreeks 'Lichthaus Plus Neue Kunst' is opgedragen aan een tot nu toe verwaarloosde Gröpelingse bevolkingsgroep, namelijk aan de hond. Voor het welzijn van dit volksdeel is het van essentieel belang dat er rekening wordt gehouden met hun noodzakelijke levensbehoeften en bewegingsdrang. Voor hen heb ik een hindernisbaan ontworpen, die uit zeven opdrachten bestaat. De hond dient ze in nauwe samenwerking met de mens uit te voeren.

Als spel zonder competitiegeest biedt het parcours baasjes en vrouwtjes een stressarme vorm van vrijetijdsbesteding. De voorzieningen stellen de hond in staat zich geestelijk en lichamelijk te ontplooien. Bovendien biedt de baan zowel hond als eigenaar de gelegenheid om gelijkgestemde schepsels te ontmoeten en op verschillende niveaus kynologische ervaringen uit te wisselen.

Omdat ik op de recente industriële geschiedenis in wilde haken, heb ik mijn hindernissen bij zeven begrippen uit de scheepsbouw of scheepvaart ingedeeld. De volgorde van de begrippen, respectievelijk hindernissen correspondeert met de chronologische levensloop van een schip.

Ik hoop, dat mijn hindernisbaan de Gröpelingse twee- en viervoeters nader tot elkaar zal brengen en ze tot een actiever samenleven zal stimuleren.

Rotterdam, 17 februari 2002

80 jaar lang speelde de scheepswerf de A. G. »Weser« een vooraanstaande rol in de ontwikkeling en geschiedenis van het Bremer stadsdeel Gröpelingen. Veel van haar inwoners werkten in de dokken. De werfarbeiders drukten een zwaar stempel op Gröpelingen en de A. G. »Weser« werd een vast onderdeel van het Gröpelingse leven.

Aan het einde van de vijftiger jaren begon de sinds het einde van de oorlog weer op volle toeren draaiende werf een nieuw hoofdstuk met de bouw van olietankers. In 1975 stortte echter, gelijktijdig met de voorbereidingen voor de bouw van mammoettankers, de internationale markt voor dit scheepstype in. Het Krupp concern besloot, ondanks de bezetting van het bedrijf en overweldigende steunbetuigingen uit Gröpelingen, de werf te sluiten. Op 31 december 1983 sloot deze werf met een opmerkelijke staat van dienst voor altijd haar poorten. 2.000 mensen kwamen op straat te staan.

Het faillissement betekende een keerpunt in de geschiedenis van Gröpelingen. Eén voor één verdwenen de oude fabriekshallen. Pogingen om nieuwe industrieën aan te trekken mislukten. De crisis van de tachtiger jaren bracht werkeloosheid, verpaupering en sociale problemen teweeg. Bijna niemand gaf het vervallen stadsdeel nog een kans.

Tien jaar geleden begon de renovatie. Er werd een zeer gevarieerd programma ontwikkeld dat Gröpelingen er weer economisch, sociaal en cultureel bovenop moest helpen. Het tij begon te keren. Intussen beschikt Gröpelingen over een breed spectrum van kinderdagverblijven, jeugdhonken, sportverenigingen en seniorenclubs.

(Bron: '13 x Gröpelingen', Kultur vor Ort e.V., Bremen 2000)

MONTER GEBLAF BIJ HET VAN STAPEL LOPEN
Weser Kurier, 15 mei 2002

Arnold Schalks hindernisbaan als communicatieve sculptuur/project van Lichthaus Plus Neue Kunst

Door onze redacteur Stephan Cartier

Rode bordjes herinneren ons eraan: Beste mens, hier speel je slechts de tweede viool! Eerst moet je hond plezier hebben – en pas daarna jij. Het parcours dat de Nederlander Arnold Schalks heeft ontworpen op een groenstrook bij de Hermann-Ehlers-Platz in Gröpelingen is alleen toegankelijk voor viervoeters. Het gebruik door niet-hondachtigen, zoals huiskatten, is niet expliciet geregeld.

Het ensemble van zeven hindernissen is het huidige project van “Lichthaus Plus Neue Kunst” en zijn curator Horst Griese. Zoals altijd dienen hedendaagse kunst en integratief sociaal werk elkaar kruis-te-bestuiven of elkaar in ieder geval niet in de weg staan.

Schalks, geboren in Leiden in 1956, die Griese voor de zesde editie van dit evenement wist te strikken, heeft interesse voor een "voorheen verwaarloosde categorie inwoners van Gröpelingen", ofwel, zoals hij zelf schrijft: de honden. Dat bij de opening van het parcours een "KynoKino" (hondenbioscoop) en een hotdogkraam deel uitmaakten van aanbod, wijst erop dat Schalks zijn naam eer aan doet en dat er af ​​en toe een vleugje ironie over het parcours meejaagt. Ondanks zijn liefde voor dieren houdt hij natuurlijk ook rekening met het deel van het team dat aan het andere eind van de leiband loopt.

Het kleine, cirkelvormige parcours, voorzien van speeltoestellen zoals een wip, slalompalen, een evenwichtsbalk en springhoepel, is ontworpen om sociale interactie op verschillende niveaus te bevorderen. Enerzijds op een speelse manier tussen hond en baasje, maar anderzijds ook puur intermenselijk. Baasjes worden aangemoedigd om te kletsen, hun expertise te delen of zelfs op een speelse manier met elkaar te wedijveren via hun trouwe viervoeter. Wie op het aanbod ingaat, kan de “hindernisbaan voor honden” beschouwen als een sculptuur van communicatie.

Naast deze algemene functie legt het parcours ook een historische link met de specifieke locatie. Schalks gaf de zeven hindernissen namen die verwijzen naar de scheepsbouw en daarmee een verband leggen met de voormalige scheepswerf A.G. Weser. Het waterbassin heet “de tewaterlating”, de wip “de zeegang” en de reddingsboei waar de honden doorheen kunnen springen draagt de titel “de nood”.

Op deze manier wordt kunst op meer dan alleen een oppervlakkige wijze in de topografische context geïntegreerd. De terminologie verbindt de breuklijnen van een opgelegde vrijetijdscultuur in een regio die geteisterd wordt door economische crises, werkloosheid en andere sociale problemen. Soms is het simpelweg onduidelijk wie er tijdens een dressuur over het parcours rent: dier of mens.

Het aanbod om telkens opnieuw na te denken over de rolverdeling blijft voorlopig behouden op de groenstrook tussen een bejaardentehuis en een kleuterschool aan de Hermann-Ehlers-Platz. Als het initiatief bij het publiek aanslaat, kan het na afloop van de tentoonstelling op 2 juni worden voortgezet.

Dank aan de hondenschool 'Jolly Jumpers' uit Ganderkesee, Karin Pfaff uit Rethorn en Stadtgrün Bremen.