CRIMMP_36

LUNYALA TRIO: dietmar bonnen - toetsen en slagwerk | cora schmeiser - stem | lucia mense - fluiten

de leden van het lunyala trio liepen elkaar tien jaar geleden tegen het lijf in het keulse kolumba museum en zetten sindsdien gedeelde ideëen in klanken om. _in ‘ik ben zo kluts/mir ist so quirl!’ verwerkt het trio (vertaalde) poëzie van europese dichters zoals sappho, van hoddis, charms, stramm, falkenburg, seikilos, hölderlin, ball en wolkenstein in repertoire dat deels voorgecomponeerd (niehaus), deels geimproviseerd en deels door reconstructie tot stand is gekomen. _daarbij bedient het zich van een uiteenlopend, soms onconventioneel instrumentarium

de rotterdamse sopraan cora schmeiser houdt van het muzikale spel met woorden waarvoor vocale klanken en melodieën uit de middeleeuwen en het heden de basis vormen. _ze schakelt soepeltjes tussen de historische uitvoeringspraktijk, experimentele vocale expressie en de empathisch-afstandelijke kunst van het voordragen

de keulse fluitiste lucia mense wijdt zich - naast repertoire uit de middeleeuwen, de renaissance en de barok - ook aan hedendaagse muziek. _daarbij wordt ze gedreven door haar fascinatie voor de uiteenlopende klankidealen, opvattingen over virtuositeit en de bij die verschillende stijlen behorende karakteristieke uitvoeringspraktijk

de keulse componist en musicus dietmar bonnen is een duizendpoot met meer dan 100 cd-producties, en compositieopdrachten voor diverse radiostations, film, televisie en theater op zijn naam. _zijn concerten, producties en geluidsinstallaties in europa, azië, zuid-amerika en vooral rusland hebben geleid tot langdurige samenwerkingen met lokale artiesten

TRIO DHRUPAD: marianne svašek – dhrupad-zang, tanpura, sarangi-begeleiding | nathanaël van zuilen – pakhawaj begeleiding | beate gatscha – pakhawaj solo, dhrupad-zang

dhrupad is de oudste nog bewaarde vorm van noord-indiase klassieke muziek die is voorgekomen uit de vedische sutra’s. _het verfijnde, meditatieve en complexe muzikale systeem werd, met behoud van zijn essentie, via mondelinge overlevering van generatie op generatie overgedragen, terwijl het door opeenvolgende musici telkens opnieuw werd geïnterpreteerd en vertolkt. _dhrupad is een krachtige artistieke en spirituele ervaring die zeer wordt gewaardeerd door liefhebbers van klassieke indiase muziek en nu in het westen wordt herontdekt

tijdens een vocale recital worden een of meer raga’s uitgevoerd die passen bij het tijdstip van de dag, het seizoen of een thema. _na de alap: de trage, meditatieve basis voor een melodisch raamwerk, volgt de ontwikkeling van dat raamwerk via improvisatie in drie delen (raga’s), gevolgd door een compositie met zang (bandish) met een karakeristiek dhrupad ritme-patroon (tala) begeleid en verfraaid door de tonvormige trommel pakhawaj. _ook binnen de composities is er ruimte voor melodische en ritmische improvisatie

marianne svašek studeerde indiase klassieke zang en sarangi aan het rotterdams conservatorium bij ustad zia mohiuddin dagar en uday bhawalkar. _van 1994 tot 2013 kreeg ze les van ustad zia fariduddin dagar in india. _in 2013 startte ze het project ‘women in dhrupad’ als pleidooi voor een herziening van de overwegend mannelijke traditie. _ze is een veelgevraagd zangeres, is docente aan codarts rotterdam en geeft workshops en lessen door heel europa

de berlijnse freelance kunstenaar beate gatscha leerde de speltechniek van pakhawaj in de nathdwara-stijl van de meesterdrummer pandit radheshyam sharma (delhi/india). _ook volgde ze lessen dhrupad-zang in darbhanga-stijl bij dr. sumeet anand (delhi/india). _daardoor is ze in staat om deze muziek vanuit beide perspectieven te begrijpen. _beate deed haar voorkennis van de indiase muziek op door haar jarenlange training in klassieke indiase kathak-dans in berlijn en india

de nederlandse pakhawaj-speler nathanaël van zuilen begon zijn studie indiase percussie bij manik munde. _hij ontwikkelde zijn techniek verder bij de oostenrijkse pakhawaj-speler helmut waibl en pandit sanjay agle in mumbai. _maar het meest leerzaam op de ontdekkingsreis naar het geheim van de kunst van dhrupad, met name het vinden van een balans van tala en raga, waren de begeleidingssessies met zangers zoals ustad fariduddin dagar en pandit nirmalya dey

het lunyala trio en trio dhrupad bundelden hun krachten voor een exotische improvisatie, vrij naar de originele antifoon van hildegard von bingen (1098–1179)