SMACK!

Mijn oom heeft mij, door mij het afgelopen jaar zijn ziekteproces te laten documenteren, veel geleerd over waar het fotografische beeld als document begint en waar het ophoudt. De sequentie Tussentijd is een audiovisuele en tekstuele interpretatie van zijn ziekte, acute leukemie. Tegelijkertijd is de sequentie onderdeel van mijn onlangs geschreven doctoraalscriptie over context, ruimte en intertekstualiteit in het fotografische en cinematografische beeld. De sequentie Tussentijd maakt als audiovisuele en tekstuele constructie, dat het documentaire fotografische beeld niet afzonderlijk, maar in samenspel met tekst, geluid en montagetechniek, als onderdeel van een nieuw gevormd contextueel geheel, het ziekteproces van mijn oom verbeeldt. Beeldfragmenten van het strand, het ziekenhuis, mijn oom en het huis van mijn oom verbeelden, in relatie tot de tekst- en het geluid, het verloop van zijn ziekte.

De sequentie construeert zo een nieuwe documentaire ruimte, die aan de hand van intertekstualiteit tussen de beeld-, audio- en tekstfragmenten, het fotografische beeld metaforisch betekenissen laat genereren.

Waar voor mij het beeld de ernst van de situatie niet weerspiegelt, maar slechts een incompleet beeld van mijn ooms mensonwaardige toestand schetst, laat ik het woord beginnen. Daar waar het woord de ernst van de situatie niet meer verwoordt, begint dàt wat is. Dit is niet in woord of beeld te vangen. Zowel het woord als het beeld blijven er namelijk een artistieke interpretatie van. Het fotografische beeld als document functioneert hooguit als tussenruimte - een ruimte die de discrepantie tussen dat wat men interpreteert en dàt wat is, soms vereffent, maar niet opheft.

> zie: 'media'

Productie, script, camera & montage: Sabine Stuurman / cast: J.A. de Gruijter

Golestãn betekent bloementuin in het Farsi en in Iran worden martelaren gesymboliseerd als bloemen. Met het werk wordt een commentaar gegeven op de zinloosheid van oorlog en geweld door de combinatie van een eenzaam individu, die al lopend tijd en ruimte afbakent en zacht golvende, digitaal bewerkte beelden van een islamitische begraafplaats.

In de videofilm zien we een architectonische ruimte langzaam vervagen naar poëtisch, golvende beelden van de "bloementuin" (de begraafplaats), de geluiden van vogels gaan over in het geluid van een hartslag. Achter een gerasterde muur loopt een mensfiguur ritmisch heen en weer. Bij elke voetstap klinkt een luide knal van metaal op metaal en is het kerkhof even als zwart-wit/negatief beeld te zien, waardoor de harde realiteit zichtbaar wordt gemaakt. Aan het eind van de film horen we weer even de vogels die wegfaden en in beklemmende stilte legt het eenzame figuur nog eenmaal haar weg door de ruimte af. Pas in de aftiteling wordt prijsgegeven dat de beelden zijn opgenomen op het martelarenbegraafplaats in Esfahan.

Dr. Read is één van de meest omstreden wetenschappers van Monster3d Incubator. Monster3d Incubator, dat deelseen publieksfunctie heeft, houdt zich bezig met het maken van virtuele werelden en hun bewoners, op beperkte oppervlakken. Het ontwikkelen en fabriceren van deze werelden met hun bewoners roept veel kritiek op. En er wordt dan ook, ondanks de idealistische gesprekken die het bedrijf met het publiek voert, regelmatig getwijfeld aan de opzet van deze experimenten.

Na enige tijd verdween Dr. Read bij Monster3d Incubator. Regelmatig vindt ons onderzoeksteam de resultaten van zijn experimenten in kelders huizen of schuren. Monster 3d Incubator distantieert zich van deze illegale ruimtes en experimenten. Dr. Allan Smith over Dr. Read: 'Een zonderling die aan het virtuele leven prutste zonder enig doel voor ogen.'

Op een afgelegen plek in Stad X hebben we in de tuin van één van de huizen weer een Lab van Dr. Read aangetroffen. Deze drie ruimtes met elk hun eigen merkwaardige karakter, zijn voorlopig voor het publiek gesloten. Ons onderzoeksteam heeft deze plek nog niet onschadelijk gemaakt, zodat u beter niet naar binnen kunt gaan om een aantal van zijn creaturen te bekijken. Het is duidelijk dat deze werelden en creaturen nog niet af waren, toen wij ter plaatse kwamen. Wegens gevaar hebben we de deur voorlopig afgesloten. Betreden geschiedt natuurlijk op eigen risico...

> zie: 'media'

en ik vond het ook allemaal totaal niet bedreigend en dat het paard zijn paardenbenen inderdaad hopta opzij en daarnaast en daar gaan we naartoe en daar is een groot veld en er zijn bomen, er is een grote kuil wat we duin noemen, dat is een diepe zandkuil met wit zand erin enzo en toen kreeg ik ineens een telefoontje dat ik gewonnen had zeg maar, ja, toen had ik een weekend gewonnen naar landall greenparks en toen kwam de poes binnenlopen en viel op mijn schoot in slaap en dan deden we op een keukentrap, daar hingen we een touw aan met een emmer d'r aan en dan ging de ene daar in zitten in die emmer en die lieten we dan naar beneden zakken en toen ik daar zo lag overspoelde mij het water en ik kon maar twee dingen doen, spugen of doorslikken.

> zie: 'media'

In oktober 2003 verhuisde Arnold Schalks van zijn atelierwoning aan de Keileweg naar een benedenwoning met achtertuin én een schuur in de Rotterdamse wijk het Oude Noorden. Hij had al enige tijd het plan om dit braakliggend potentieel in cultuur te brengen. Met ingang van november 2004 werd kunstruimte de Vrije Schuur (de VS) aan de staatkundige plattegrond van cultureel Rotterdam toegevoegd. De Vrije Schuur was bereikbaar via een woning aan de Bloklandstraat 151a, tevens huisadres van de oprichter. De kunstruimte beschikte over 17 m2 schuurwandoppervlak, 21 m2 betegeld tuinoppervlak, heel wat meubilair, een gaspit, een 15 liter soeppan, een terrasverwarming en een partytent voor als het regende.

DOELSTELLING
De doelstelling van de Vrije Schuur was het bevorderen van cultuur in de meest ruime zin des woords door activiteiten op het gebied van beeldende kunst, muziek, literatuur, theater, video of film onder de aandacht te brengen. De Vrije Schuur streefde daarbij naar samenwerking met andere kunstenaars, culturele instellingen of organisaties waarvan de werkzaamheden een raakvlak hebben met die van de Vrije Schuur.

Kernwoord voor de activiteiten van de Vrije Schuur was kleinschaligheid. Zowel aan de omvang van het te presenteren werk als aan het bezoekersaantal van de presentaties moesten grenzen worden gesteld. Een beleidskeuze, die niet alleen werd ingegeven door de ruimtelijke beperkingen van de locatie, maar tevens één die voortkwam uit de overtuiging dat kleinschaligheid de persoonlijke beleving van de evenementen versterkt.

PROGRAMMERING
De programmering van de Vrije Schuur was in handen van beeldend kunstenaar Arnold Schalks. Voor de invulling van het programma deed hij een beroep op zijn kennissenkring van beeldend kunstenaars, musici, theatermakers, schrijvers en dichters. Voorstellen van belangstellenden van 'daarbuiten' waren echter van harte welkom. Er werd doorgaans op uitnodiging gewerkt.

Arnold Schalks financierde de Vrije Schuur evenementen uit eigen zak. Het kapitaal werd gebruikt voor infrastructuur, organisatie, communicatie en voor de spijs- en drankverstrekking op de openingen. Voor materiaalkosten, reiskosten of andere vergoedingen was geen budget beschikbaar. Hier stond de unieke kans voor kunstenaars om hun werk in de VS te kunnen presenteren tegenover. Goed voor het curriculum!

De Vrije Schuur presentaties hadden een vaste formule. Ze duurden maximaal drie dagen, en bestonden uit :

1. een opening

De openingen van de presentaties, die vrijdag 's avonds om 19.00 uur plaatsvonden, waren beperkt toegankelijk: vol = vol. De presentaties werden zo mogelijk geopend met een inleiding door de kunstenaar(s). Vervolgens konden de genodigden het werk bezichtigen, plaatsnemen in de tuin en zichzelf bedienen met een kleine maaltijd en drank.

2. een tentoonstelling

Op de volgende zaterdag en zondag konden de via e-mail of pers op de hoogte gebrachte belangstellenden de presentaties bezichtigen op nader bekend te maken openingstijden, of op afspraak. Rotterdamse belangstellenden belden daarvoor tegen lokaal tarief met de VS.

De Vrije Schuur was niet het eerste kunstinitiatief van Arnold Schalks. Van 1997 tot 2002 bracht hij zijn culturele doelstellingen in de praktijk met Bühne de BovenLucht, In november 2009 werd de 'Vrije Schuur' opgevolgd door OCW, podium voor kleinschaligheden.

Cora Schmeiser (catering), Egied Simons (terrasverwarming), DuoTuin (partytent), Maarten van Gent (garderobe veiligheidsbeambte). Foto's: Quinten Smith, Esther Dijkstra, Arnold Schalks.