ANSICHT VON BAD DASEIN (BLIK OP ZIJN AAN ZEE)

KUNST-KULTUREN
Gießener Anzeiger, 11 juni 1991

REISKIRCHEN-ETTINGSHAUSEN (em). Buiten in de tuin voor de zomergalerie, niet ver van het kerkhof van Ettingshausen, is sinds de tweede tentoonstellingsopening van het kunstenaarsymposium Ettingshausen de installatie ‘Ansicht von Bad Dasein’ van de Rotterdamse beeldhouwer Arnold Schalks te zien. Het werk bestaat uit drie verschillende objecten die verwijzen naar de drie begrippen ‘ik’, ‘hier’ en ‘nu’. Een verrekijker, die bij het uitkijkpunt van een kuuroord zou kunnen staan, verwijst naar het eerste begrip. Hier kan slechts één persoon per keer doorheen kijken en daarmee wordt 'ik' verbeeld. Een kleine vuurtoren op een tien meter hoge paal markeert een punt in het landschap. Door middel van een slinger en een daaraangekoppelde dynamo kan het zwaailicht bovenop de paal in werking worden gesteld, waardoor - vooral in het donker - de aandacht op indrukwekkende wijze wordt gevestigd op de positie: het ‘hier’. Voor het ‘nu’ staat een uit een eiken balk gehakte scheepsromp die op een stang in de voorbijstromende beek is geplaatst. Het schip kan, net als de vuurtoren, met de telescoop in het vizier worden genomen. Tijdens de vernissage zong het Nederlandse kunstenaarskoor ‘Koor en Hans’ madrigalen en motetten in verschillende talen. Koorleider Hans Riphagen, die aan het conservatorium werd opgeleid tot orkestdirigent, repeteert al vijf jaar met de 18 kunstenaars en kunststudenten. Ze treden veelvuldig op bij de tentoonstellingsopeningen die door leden of vrienden worden georganiseerd. Het optreden in Ettingshausen was het eerste concert van de groep in het buitenland.


IK, HIER EN NU IN 'ZIJN AAN ZEE'
Frankfurter Rundschau, 10 juni 1991

REISKIRCHEN-ETTINGSHAUSEN - Zaterdagmiddag braken de donkere regenwolken eventjes open om spaarzame zonnestralen door te laten - precies op het moment dat op het terrein rondom de veldschuur in Ettingshausen de resultaten van de nieuwe werkfase van het tweede kunstenaarsymposium werden gepresenteerd. De driedelige sculptuur ‘Ansicht von Bad Dasein’ van de Rotterdamse beeldhouwer Arnold Schalks heeft weliswaar minder te maken met regenwater, maar des te meer met water en tijd. Schalks, geboren in 1956 in Leiden, studeerde na zijn middelbareschoolexamen aan de kunstacademie in Rotterdam en is overigens geen nieuwkomer meer voor het project in Ettingshausen. Denk maar aan zijn werk bij het zwembad, dat tijdens het eerste kunstenaarsymposium in 1989 ontstond. Bij zijn huidige werk moet de toeschouwer zelf op zoek om de drie in de natuur geïntegreerde objecten te ontdekken en met elkaar in verband te brengen: een verrekijker die weliswaar geen technische, maar wel conceptuele kwaliteiten heeft. Hier kan één individu per keer doorheen kijken, waardoor deze zich bewust wordt van zijn eigen individualiteit. Schalks geeft dit optische apparaat de titel ‘Ich’. Het tweede deel van zijn sculptuur – gemaakt van glasvezel en diverse restmaterialen – is een kunststof eiland met een vuurtoren op een lange paal. Onder dit bouwwerk bevindt zich een metalen behuizing met een dynamo die door een slinger wordt bediend en het zwaailicht in de vuurtoren doet ontbranden. Natuurlijke elementen en door de mens opgewekte krachten vormen samen dit kunstwerk, dat het begrip ‘Hier’ verbeeldt. Een kleine houten scheepsromp op een stang in de beek met de titel ‘Nu’ maakt het geheel compleet. Zoals Schalks zelf uitlegde, verwijst de boeg van de boot naar de toekomst, de achtersteven naar het verleden en het midden van de romp naar het heden. De bijbehorende tijdsfactor is de beek die eromheen stroomt. De presentatie in Ettinghausen werd omlijst met een concert van het Rotterdamse ‘Koor en Hans’, waar ook Arnold Schalks deel van uitmaakt. Het gemengde koor bracht op gevoelige wijze geestelijke en wereldlijke liederen ten gehore, waaronder werken van Bach en Mozart.